Inclusief onderwijs is onderwijs waarbij alle kinderen en jongeren naar een school dichtbij huis kunnen. Leerlingen met en zonder ondersteuningsbehoeften zitten als het even kan in dezelfde klas en ontmoeten elkaar op het schoolplein. Zo groeien leerlingen samen op en leren ze dat iedereen verschillend is en dat te respecteren (Rijksoverheid).
Thuisnabij: Heliomare hoort er ook bij
SVZ heeft een relatief kleine regio en daarom is het niet altijd mogelijk om in de Zaanstreek passend onderwijs te organiseren. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de zeer specialistische ondersteuning die Heliomare biedt aan revaliderende kinderen of (meervoudig) gehandicapte kinderen. Heemskerk is voor onze leerlingen relatief dichtbij. Daarom hebben we met Heliomare afgesproken dat de locatie in Heemskerk ook tot de regio van SVZ hoort.
Binnen onze regio kan een leerling op drie locaties voortgezet speciaal onderwijs volgen bij:
1. Dynamica op de Nieuwendamstraat in Zaanstad
2. Heliomare in Heemskerk
3. het Zaanstreek College in Wormerveer.
We weten dat er nog steeds leerlingen buiten de Zaanstreek voortgezet speciaal onderwijs volgen, meestal in de omringende samenwerkingsverbanden. Dat worden er steeds minder, want dit percentage leerlingen daalde van 28,4% naar 26,5%. Dat is goed nieuws, want uit deze daling blijkt dat van de leerlingen die vso nodig hebben een steeds groter deel terecht kan in de Zaanstreek.
Thuisnabij: dekkend netwerk
Alleen als er een samenhangend geheel van ondersteuningsvoorzieningen is kunnen alle leerlingen, ook de leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte, thuisnabij onderwijs volgen. Dit heet een dekkend netwerk. Het afgelopen schooljaar brachten we met hulp van de scholen in kaart welke ondersteuningsvoorzieningen er zijn in de Zaanstreek. Alle vormen van extra ondersteuning op de verschillende scholen voor regulier en speciaal onderwijs staan in twee overzichten. Ook de verschillende initiatieven die in de regio gestart zijn om inclusief onderwijs mogelijk te maken staan erin.
Deze overzichten vind je op onze website: https://www.swvvozaanstreek.nl/documenten/ onder alinea ‘Thuisnabij: dekkend netwerk’. Dat is niet alleen handig voor de scholen in het vo en po, maar ook voor ouders en leerlingen die willen weten welk aanbod er is in de Zaanstreek.
Impulsbudgetten beschikbaar voor scholen
We houden in onze begroting rekening met een groei van het dekkend netwerk van ondersteuningsvoorzieningen en het inclusief maken van het onderwijs. In 2024 was het voor de scholen voor het eerst mogelijk om impulsbudgetten aan te vragen en nog steeds wordt er incidenteel budget gereserveerd. Om hier aanspraak op te maken kunnen scholen, als hun eigen middelen ontoereikend zijn, voorstellen indienen.
Deze voorstellen moeten beschrijven hoe leerlingen met hardnekkige thuiszittersproblematiek weer richting onderwijs worden bewogen en/of hoe leerlingen met vso-ondersteuningsbehoeften in het regulier onderwijs komen of blijven. Scholen kunnen deze budgetten aanvragen voor de implementatiefase, dus voor 1 of 2 jaar. Daarna financiert de school het initiatief met de eigen middelen.
Samenwerking is nodig
De Deelnemersraad, waaraan vertegenwoordigers van alle schoolbesturen in de regio deelnemen, besluit over het toekennen van de budgetten aan de voorstellen. De enige manier om deze impulsbudgetten te behouden, te vergroten of zelfs structureel te maken is de huidige groei van het aantal leerlingen in het vso te stoppen en om te zetten in een daling. Dit vraagt om samenwerking binnen de regio Zaanstreek. Alleen samen met de scholen en andere samenwerkingspartners kunnen we ervoor zorgen dat alle leerlingen elkaar ontmoeten, met elkaar opgroeien, leren dat iedereen verschillend is en dat te respecteren. Zo werken we stap voor stap aan inclusiever onderwijs in de Zaanstreek.
